Ministerstwo Zdrowia przypomina, że wszystkie dzieci i młodzież w Polsce, do ukończenia 19. roku życia, mają prawo do bezpłatnej profilaktycznej opieki zdrowotnej, w tym do okresowych testów przesiewowych oraz kompleksowych bilansów zdrowia.
U dzieci w wieku szkolnym testy przesiewowe wykonują pielęgniarki albo higienistki szkolne, natomiast bilanse zdrowia realizowane są przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.
Systematyczne wykonywanie testów przesiewowych oraz badań bilansowych pozwala na wczesne wykrycie nieprawidłowości rozwoju, zaburzeń i chorób, a także na szybkie rozpoczęcie leczenia i przeciwdziałanie postępowi choroby. W wielu przypadkach chroni to przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi odczuwanymi w późniejszych latach.
Wizyta profilaktyczna jest również dobrą okazją do rozmowy z lekarzem o wszystkim, co niepokoi rodziców lub opiekunów w rozwoju i zachowaniu dziecka, a także do zadawania pytań dotyczących zdrowego stylu życia oraz wyjaśniania wątpliwości dotyczących informacji pochodzących z różnych źródeł.
Badania profilaktyczne wykonywane są w następujących rocznikach:
- w wieku 4 lat,
- w wieku 5 lat,
- w rocznym obowiązkowym przygotowaniu przedszkolnym,
- w klasie III szkoły podstawowej,
- w klasie VII szkoły podstawowej,
- w klasie I szkoły ponadpodstawowej,
- w ostatniej klasie szkoły ponadpodstawowej — do ukończenia 19. roku życia.
Szczególnie ważne jest wykonanie bilansu zdrowia przed rozpoczęciem nauki w szkole, ponieważ właśnie wtedy oceniana jest tzw. zdrowotna gotowość szkolna. Wczesne wykrycie ewentualnych dysfunkcji pozwala na podjęcie odpowiednich działań i zapewnienie dziecku dobrego startu w szkole.
Ministerstwo Zdrowia zachęca rodziców i opiekunów do regularnego zgłaszania dzieci na badania bilansowe. Badania te pozwalają potwierdzić, że rozwój dziecka przebiega prawidłowo, a w razie potrzeby umożliwiają odpowiednio wczesne wykrycie problemów zdrowotnych i podjęcie niezbędnych działań.
Udział rodziców i opiekunów
Uczniowie do ukończenia 16 lat powinni zgłaszać się na badanie profilaktyczne w towarzystwie rodziców lub opiekunów prawnych. Uczeń kończący szkołę średnią, jako osoba pełnoletnia, zgłasza się na badanie samodzielnie.
Rodzice i opiekunowie proszeni są również o zachęcanie pełnoletnich dzieci do zgłoszenia się na ostatnie badanie bilansowe przed wejściem w dorosłe życie.
Zalecenia konsultantów krajowych oraz przepisy prawne dotyczące opieki zdrowotnej nad uczniami znajdują się na stronie internetowej Instytutu Matki i Dziecka: www.medycynaszkolna.imid.med.pl .
Źródło: Ministerstwo Zdrowia, pismo z dnia 27 maja 2026 r.